प्रेरणास्रोत : भूषण कटककर यांची कविता "श्वासात ताल आहे"


बिनधास्त वाजवावी मजला कुणीही येथे
माझा सदाचसाठी उपलब्ध गाल आहे

भक्ती स्वतः:च करतो, मूर्ती स्वतः:च असतो
वरती स्वतः:स नमतो, माझी कमाल आहे

जितका जमेल तितका उपभोग घेत जावा
सध्यातरी दिरांचा मधुचंद्र-काल आहे

मदिरा खराब आहे, आंबूस वास येतो
व्हिस्की न ही, गड्यांनो, देशीच माल आहे

जाते कुठे नि येते, हंसा कुणास ठाउक
भलतीच संशयास्पद हंसाचि चाल आहे

कापू किती किती मी या गीतकार माना
करणार काय सांगा? बकवास माल आहे

रंगित रुमाल पाही नि त्यास खूळ लागे
नजरेत फक्त एका, बकरा हलाल आहे

आजार हा कवींना, जुळवत हजार यमके
वाचू तरी किती मी ? बस हाल हाल आहे

बावीस, हाय, ओळी, चालू असे परीक्षा
केव्हाच लागलेला माझा निकाल आहे

या वाचनात आला ओठांस फेस माझ्या
जडला विकार उदरी, गोटा जमाल आहे

झाले कथून तरिही सोडून जात नाही
ही खोडसाळकीची कसली कमाल आहे !

(विश्राम)

प्रेरणा : मिलिंद फणसे यांची गझल "विश्राम"


मान्य, गर्दी फार येथे पण तरी विश्राम आहे
रोजच्या वाटेवरीचा बार हा निजधाम आहे

छेडणे तिज सोडले पाहून अनुजाला तिच्या मी
रेशमाचा भाउ हल्ली वाढला बेफाम आहे

खूपसे हितशत्रू आणिक वानवा नाही रिपुंची
तेव्हढ्यासाठीच माझा चालला व्यायाम आहे

अत्तरे लेऊन अंगी भेटलो होतो तिला मी
चारुगात्रीला, परंतू, वाटले तो घाम आहे

चार खांदे शोधण्यासाठी निघाले प्रेत माझे
बोलले, "शववाहिनीचा फार सध्या दाम आहे"

'मूर्ति'पूजेचा गुन्हा चुकला कुणा; सारेच 'तसले'
पूजती कांता कुणी, इतरत्र कोणा राम आहे

येउनी टाकून गेला शब्दपाचोळा कवी तो
झाड कवितांगण, तुझे ते, खोडसाळा, काम आहे

आमची प्रेरणा : 'सोबतीचा आव आहे' ही जयंता५२ यांची हृदयद्रावक तक्रार.


भोवती अंधार आहे, साथ नाही
बायकोचा डाव आहे; वाद नाही !

कोणताही खेळ नाही आज सोपा
झोपली अद्याप काही ब्याद नाही

ठेवले नाही खुशीने शस्त्र खाली
हारलो मी, पण दिली तू दाद नाही

भेटण्यासाठी तुला जागाच होतो
घोरणे कानास आले, साद नाही

का अजुन दारात माझ्या माप आहे?
अंगणी येतात सार्‍या, आत नाही

खोडसाळा ती म्हणाली, "बाय, टाटा"
जाउ द्या, नावीन्य काही यात नाही :(

जबरी

प्रेरणा : पुलस्तिंची सुरेल ठुमरी


गालावरचा हात अताशा संगमरवरी नाही
पूर्वी होती तितकी 'ती'ही नवखी नवरी नाही

तिच्या कृपेने असतो दुखर्‍या मी जखमांनी भरलो
रोज प्रॅक्टिकल करते हल्ली, केवळ थिअरी नाही

रात्री विझलेल्या अन बेचव चोथापाणी जेवण
घडते रडके जगणे जेथे पत्नी जबरी नाही

कॉल तिचा आला अन बसला त्यास विजेचा झटका
नवर्‍याच्या हद्दीमध्ये वासूंची टपरी नाही

जगणे आता झापडलेले झाले घोड्यासम ते
खोडसाळकी नाही, बघणे मादक फिगरी नाही

मराठी माणसांच्या दुहीच्या प्राचीन व देदिप्यमान परंपरेनुसार व एका संकेतस्तळावरून फुटून निघून दुसरे काढण्याच्या अर्वाचीन पद्धतीनुसार (आठवा : मायढोली --> मौनगत -->भेसळ खाव) संक्रान्तीच्या शुभमुहूर्तावर फुटून निघालेल्या, आय मीन, स्थापन झालेल्या बजबजपुरीला खोडसाळाच्या हार्दिक शुभेच्छा. ऍमिबांप्रमाणे मराठी संकेतस्थळांची संख्याही विभाजनाने अशीच वाढत राहो ही ईश्वरचरणी प्रार्थना.


खेचराच्या त्रासाने, शुद्धतेच्या जाचाने
मिसळपाव, मनोगत सोडीला
चालले मी आता बजबजपूरीला

नवी कोरी बजबजपूरी चित्त्याची
त्यात सोबत आहे त्याला कर्णाची
कर्णाची, बाई, कर्णाची
केशा आणि धोंड्याही घेतलेत जोडीला
चालले मी आता बजबजपूरीला

आणिबाणी लागू झाली तोर्‍यात
पंत होते गुंतुन पडले होर्‍यात
होर्‍यात जी होर्‍यात
ठसका त्याला काजूचा जोरात की लागीला
चालले मी आता बजबजपूरीला

लाज तात्याला ना आल्यागेल्याची
मुरवत नाही आया बायांची
बायांची हो बायांची
कल्पनेत पाठींना साबण की चोळीला
चालले मी आता बजबजपूरीला

(कविता - १)

कविता - १ मध्ये श्रीयुत दर्शनकुमार नेरकर यांनी केलेल्या प्रेमळ तक्रारीस त्यांच्या प्रियेने पाठवलेले उत्तर :


प्रियकरा,

इतकाही घट्ट

धरत जाऊ नकोस,

की तुझ्या धरण्यापायी

एखादीची गुदमरून हत्या व्हावी....

(रिक्त)

मूळ कविता : श्वास स्वातीचा यांची रिक्त


(रिक्त)
=========================
.
.
काही वात... नुसते,
आतल्या आत ढवळत राहतात..
सरून जात नाहीत.
तटतटल्या पोटामधून...
नुसती आग होत राहते..
साठलेल्या पित्ताची..
जळजळत..
शेवटचा घास जिरून जाई पर्यंत.
पोटाला फक्त जाणवत राहत..
रिक्त होण्या आधीच..
वातूळ रटरटणं..!
.
.
=========================
खोडसाळ..... ११-०१-२००९

आमचे प्रेरणास्थान : श्री. इलाही जमादार यांची अप्रतिम गझल अंदाज आरशाचा वाटे खरा असावा. भीमराव पांचाळेंच्या आवाजात ती गझल इथे ऐका.

अंदाज तारखांचा चुकला जरा असावा
मधुचंद्र फार केला मी साजरा असावा

अंदाज बापसाचा वाटे खरा असावा
शेजारचाच चालू तो छोकरा असावा

जखमा कधी सुगंधी असतात का कुणाच्या?
कविराज काव्य रचता टल्ली जरा असावा

नाही अखेर कळले बोका कुठे पळाला
घेऊन मात्र गेला तो म्हावरा असावा

का आळ खंजिरावर घेता उगाच माझ्या
तुमच्याच एअरगनचा घुसला छरा असावा

काठावरी उतरली वसने खुशाल त्यांनी
चोरून पाहणारा का लाजरा असावा?

खेटून बायकोला बसुया, विचार केला
दारात दत्त म्हणुनी का सासरा असावा?

दारात ती उभी अन अधरा करून चंबू
तेव्हाच, हाय, भरला मी तोबरा असावा!

माझ्यावरी असावे ओझे विडंबनाचे
आडात काव्य तुमचे, मी पोहरा असावा

हा 'खोडसाळ' चेंडू घेई विकेट कवींची
हा ऑफब्रेक नाही, हा 'दूसरा' असावा

प्रियतमा!

प्रेरणा : प्रदीप कुलकर्णी यांची सुंदर कविता संभ्रमा!


......................................
संभ्रमा!
......................................

चंद्रमुखी होशील कसी तू...
तुझा चेहरा किती जाडसर
म्हणावेत हे कसे गुलाबी?
फुकून झाले ओठ काळसर!

नव्हेसही तू तशी बावळी...
मवाळ किंवा मुळी लाजरी
खमकी बाई अशी कशी तू
जीभ तुझी ती असे कातरी!

लालबुंद तव या डोळ्यांना
मोतिबिंदुचा रंग जरासा...
तशात जडली रांजणवाडी
पापण्यातुनी स्राव झरासा...!

प्रसन्नता तुज ठाऊक नाही
स्वभाव आहे जरा मिजासी
कशी तुला मी धनीण केली...
घरी आणली विकत उदासी!

काय हवे ते, लग्नाआधी
कळले होते तुला नेमके
शोधत आहे तुझे अता मी
वर्णन करण्या शब्द शेलके!

टुकार कोणी; भिकार कोणी
तुझी पसंती ना कळणारी
शेजार्‍यांच्या उंबरठ्यावंवर
सदैव तू तर घुटमळणारी!

कधी इकडची, कधी तिकडची...
कधी अशी तू... कधी 'तशी' तू...
नवरा-परका तुला सारखा...
मला पाडले पुरा फशी तू!!

अशी चंचला नको प्रियतमा
कुठून, वाटे, तुला पाहिली...
निघून तू गेलीस न्‌ सुटलो...
करेन पत्नी अता वायली!

- खोडसाळ
......................................
रचनाकाल ः २३ डिसेंबर २००८
......................................

(कूजन)

आमच्या प्रेरणेचे उगमस्थान : कुमार जावडेकर यांची गजल कूजन


(प्रियकरावर घालसी बंधन कसले?
हे दर्‍या-झुडुपातले कूजन कसले? )


ओढ ना ज्याला तुझी, ते मन कसले?
जवळ तू असता असे लंघन कसले?

बंद तू केलेस सारे दरवाजे...
चालले आहे छुपे प्राशन कसले?

चालले आहे मना चिंतन कसले?
सासरे आहेत रे कर्झन कसले...

तेच गाणे ओळखीचे येते, पण-
आदळे कानी नवे फ्यूज़न कसले!

खूप आहे घातलेले 'जीवन' पण
ज्यात नाही तेल ते मोहन कसले

खूप झाले घालणारे किरीट, पण-
ज्यास नाही 'क्वीन' ते राजन कसले?

फिरत बसशी तू सदाच्या नाकावर...
(चालले श्लेष्म्यात संशोधन कसले? )

सर्व येथे वाचण्या कविता तत्पर
खोडसाळा, केले विडंबन कसले?

(ओठी तुझ्या)

प्रेरणा : जयन्ता५२ यांची गझल ओठी तुझ्या

ओठी तुझ्या सहल माझी
बघ कुठवरी मजल माझी

तव काळजाच्या किनारी
जाते नजर सखल माझी

हल्ले किती त्या सखीचे
सुजली किती शकल माझी

सुटले जरा पोट माझे
ही भोजने सफल माझी

दुनिया सह्या का न समजे?
हस्ताक्षरे सरल माझी

नजरेत खोडसाळाच्या
झाली हझल गझल माझी :(

आमचे प्रिय कविमित्र श्री. अनिरुद्ध अभ्यंकर यांच्या हसले होते निरोप घेऊन निघताना ने प्रेरित होऊन...

हसले होते निरोप देऊन वळताना
सुटकेचा निःश्वास टाकुनी पळताना

आठ जणांची गर्दी झाली दाराशी
काल मला खोलीत एकटी बघताना

तशीच असते खोली अस्ताव्यस्त तुझी
शिव्या घालते तुला रोज आवरताना

हसता डोळे फडफडून मी सगळ्यांशी
दिसायचा तू गोड किती जळफळताना

सांगत होते तुझ्या चहाड्या उशीस मी
तळमळते मी अन तू घोरत असताना

सांग कुठे या मित्रांना मी लपवावे
अवचित येता घरात तू ते असताना

गोष्ट खाजगी जगास का मी सांगावी
कार्य काय घडतात घरी तू नसताना

(नवनीत)

प्रेरणा : मिलिंद फणसे यांची गझल नवनीत

भावना नाहीत माझ्या, शब्दही नाहीत माझे
अन् तरी सर्वांस वाटे ढापलेले गीत माझे

मस्त हा एकांत, गाणी, वारुणी, साकीचि संगत
बहरले सारे कवित्व याच सामग्रीत माझे

कल्पनांची कामधेनू कोठली नशिबात माझ्या?
ती वळूरूपी कवींची, दैवही विपरीत माझे

सर्प माझ्या वैखरीचा चावला असल्यामुळे का
पाहुनी असतात मजला दोस्तही घाईत माझे

स्पर्शता परतत्त्व, भरते लेखणीला हुडहुडी अन्
ताप येतो, चोंदते मग नाकही सर्दीत माझे

वाचता परकाव्य, गाते लेखणी उत्स्फूर्त गाणी
एरवी दबकून असते बोलणे भयभीत माझे

सांग का शब्दांस येतो आद्य धारेचाच परिमल?
"तोंड मी घालून असतो रोज त्या सुरईत माझे"

जे दिसे की पद्य आहे त्यास का नाही म्हणू मी ?
खोडसाळा, रेवडीचे कार्य हे तेजीत माझे

उपास

प्रेरणा : प्रवास

सोसत नाही उपास तोवर चेपत जाणे
चरणे म्हणजे खुशाल ढेरी फुगवत जाणे

उदरम्‌ भरणम्‌ कधी कधी घासांनी आणिक
तोंडामध्ये कधी बकाणे कोंबत जाणे

पक्वान्नांशी क्षणोक्षणी गुजगोष्टी करणे
पोटामधल्या प्रखर अग्नीला विझवत जाणे

कसले लंघन, कसल्या गप्पा उदरशुद्धीच्या
देहाला का फुका उपाशी ठेवत जाणे ?

उपवासाला असेल जर काजूची फेणी
खाण्यासोबत 'खोडसाळ' ती प्राशत जाणे

नाही

मराठी गझल कार्यशाळा-२ जाहीर झाल्याचे कळले व आम्हाला हर्षवायू का काय म्हणतात तो झाला. मात्र तिथे जाऊन बघतो तर

* ह्या कार्यशाळेत हझल (हास्य-गझल) स्वीकारली जाणार नाही

ही "No Entry"ची पाटी! साऱ्या उत्साहावर विरजण पडले. मग काय, आलो माघारी. कार्यशाळेत विद्यार्थी म्हणून देण्यासाठी रचलेल्या ओळी वाकुल्या दाखवीत होत्या.
(स्वगतः खोडसाळा, एकूण तुझ्या भाग्यात कार्यशाळेचे मार्गदर्शन नाहीच. गुरूजन तुझा एकलव्य करून सोडणार. आंगठा मागत नाहीत हे नशीब समज.)


कार्यशाळेचे मला बक्षीस नाही?
काय शब्दांचा बरा हा कीस नाही?

बांधलो 'नाही' रदीफ़ाला जरी मी
काफ़ियाला राहिलो ओलीस नाही!

वृत्त ते सांभाळता दमछाक होते
आणि यमकाची मला प्रॅक्टीस नाही... :(

चालवू म्हटले तरी चालीत नाही
कोण म्हणतो काफ़िया डॅंबीस नाही?

हट्ट का धरता अलामत पाळण्याचा?
शायराला फार ही तोशीस नाही?

घ्याल का, संयोजकांनो, गझल माझी?
स्पष्ट सांगा, यात घासाघीस नाही

मान्य, हौशाचे असे हे कवन नवखे
बनचुक्यांच्या पात्र हे माफीस नाही

खोडसाळा, कविवरांना राग आला
हात त्यांच्या घातला दाढीस, नाही?

थांबवा गाडी

आमचे प्रेरणास्थान : आदरणीय जयंतरावांची सुंदर गझल 'थांबवा हे जग'


थांबवा गाडी, मला उतरायचे आहे
साखळी ओढा, इथे थांबायचे आहे

जा कुठेही आज, राणी, तू निजायाला
आज मजला रात्रभर घोरायचे आहे

एक हाताचीच बोटे ती पुरे झाली
सज्जनांचे गालफड शेकायचे आहे

रद्द झाल्या का अचानक सवलती साऱ्या?
कर्ज बॅंकेचे अजुन फेडायचे आहे

फार केल्या कविजनांच्या विनवण्या, आता
वर्म कवितांचे मला शोधायचे आहे

मूळ गीत : "जीवनात ही घडी अशीच राहू दे"

बेवड्यास दो घडी नशेत राहू दे
देशि पाज थोडिशी, शिवास राहू दे ॥धृ॥

रंगविले मी मनात चित्र देखणे
आवडत्या साकींचे मस्त नाचणे
बारातिल चांदण्या निवांत पाहू दे ॥१॥

बहुत पेग घेण्याचा छंद लागला
चकण्याचा अन्‌ वरती खर्च वेगळा
दोस्तांचे हात तंग सैल होऊ दे ॥२॥

राहू दे असाच मला नित्य ढोसता
जाऊ दे असाच काळ धुंद राहता
'तास मोदभारला'* अनंत चालू दे ॥३॥

* :- 'Happy Hour'

आमची प्रेरणा : कवितेशिवाय कविता


................................
खोड्यांशिवाय कविता...!
................................

शोधून सापडेना माझ्यातला कवी!
केव्हा तरी सुचावी मज कल्पना नवी!

मी तीच तीच दु:खे सांगायची किती?
कंटाळलेत सारे, वाचायची किती?
वाचून आजची ती मागील आठवी!

कविता करून झाली हे बोललो जरी...!
कविता निदान थोडी वाचायची तरी...!
मुरडून नाक वाचक पण पान उलथवी!

शब्दांपलीकडे मी जाईन का कधी?
मी अर्थपूर्ण गाणे गाईन का कधी?
खोड्यांशिवाय कविता पाडायला हवी!

- खोडसाळ


................................
खोड्याकाल ः ८ सप्टेंबर २००८
................................

(जिंदगी)

प्रेरणेचे उगमस्थान : मिल्या यांची गझल जिंदगी

विना निंद,तळमळू लागली
आळसावली,चळू लागली

उपोषणाने दीड वाजता
भुकी पल्लवी गळू लागली

ष्टोची ज्योत ही पेटवली अन
मासळीस सवतळू लागली

चिंबोरी, बघ, तुडुंब भरली
शिजवताच दरवळू लागली

कशास झंपर तिने घातला?
ठेच काळजा हळू लागली

जरी बावळट तरी तिची मज
नेत्रपल्लवी कळू लागली

गंध असा वाऱ्यावर आला
दूर माणसे पळू लागली

अशी जन्मभर जेवली सखी
इथुन-तिथुन डचमळू लागली

पाय रोवता, खोडसाळ, ती
भली भली चळचळू लागली

येऊ कसा तुमच्यात मी ? हा श्रीयुत योगेश वैद्य यांना पडलेला प्रश्न आम्हालाही पडला. सुदैवाने उत्तरही लवकरच मिळाले.


येऊ कसा तुमच्यात मी? बोलू कसा तुमच्यात मी?
ही काळजी नाही मला, तरबेज हा घुसण्यात मी !

आले मला शोधावया ताई तुझी, भाऊ तुझा
बांधून हा आहे उभा बाशिंग हे गुडघ्यात मी

मी कोंडले वासास त्या, कोणास ना जाणू दिले
हे एवढे जमते मला, नसलो जरी सुस्नात मी

वाटे किती, खेटू तुला, घालू तुला मी मागणी
का राहतो मागे तरी ? का नेहमी भीष्मात मी ?

नोटा मुळी ना थांबल्या, हे मोजणे ना थांबले
खादाडणे माझे जगाने पाहिले, भ्रष्टात मी

Newer Posts Older Posts Home

Blogger Template by Blogcrowds